Máy ảnh có 3 thông số là khẩu độ, tốc độ và ISO. Những điều này đều liên quan mật thiết tới ánh sáng. Có ánh sáng, có nhiếp ảnh. Hiện nay công nghệ đã rất phát triển, có những máy ảnh có thể chụp ảnh buổi tối rõ như ban ngày. Điều đó làm những người mới chơi thường không đánh giá cao vai trò của ánh sáng trong quá trình tạo nên một bức ảnh.

Mục lục

1. Nguồn ánh sáng
2. Hướng ánh sáng
3. Màu sắc của ánh sáng

1. Nguồn ánh sáng

Bao gồm nguồn sáng tự nhiên và nguồn sáng nhân tạo.

1.1. Nguồn sáng tự nhiên

Mặt trời, mặt trăng, sao trời, … là những vật thể tự nhiên mà ta không thể control được. Thời gian như Chúng ta chỉ có thể chờ tới sáng, tới trưa, tới chiều hoặc tối. Không gian như: Mưa, nắng, sương mù, vvv…

1.2. Nguồn sáng nhân tạo

Vào những thời điểm khác nhau trong ngày, thậm chí trong năm, ánh sáng tự nhiên sẽ tạo ra những hiệu ứng khác nhau do đó việc tận dụng hay tránh các tác động không mong muốn vào hình ảnh. Ta có thể điều khiển ánh sáng bằng cách tự tạo ra chúng. Nhưng bằng cách nào???

Đèn cầy, đèn dầu, đèn flash,…

Sẽ rất hữu ích khi bạn tìm hiểu nguồn ánh sáng xuất phát từ đâu và cường độ ánh sáng để giúp xác lập tâm trạng cho ảnh.

2. Hướng ánh sáng

Có ba hướng ánh sáng thiết yếu: phía trước, bên và ngược sáng.

Ánh sáng phía trước, hay còn gọi là ánh sáng trực diện.(Front lighting) Ánh sáng phía trước đi từ phía sau máy ảnh hoặc từ bản thân máy ảnh. Nó chiếu sáng đối tượng một cách đồng đều, giúp dễ tái tạo màu sắc và chi tiết của đối tượng. Chụp thuận sáng đạt được màu sắc đều, nhưng thiếu vùng tối tương phản nên bức ảnh ít có chiều sâu, không nổi khối. Tạo ra ít bóng râm hơn, làm cho ảnh có vẻ phẳng và ít kịch tính hơn. Ánh sáng chiếu trực tiếp làm tương phản lớn nhưng mẫu dễ nheo mắt, tuy trình ra nhiều chi-tiết nhưng lại bị "bẹt" hay "dẹp" không nổi được hiệu ứng 3D vì vậy ánh sáng thuận thường không được ưa thích lắm.

Ánh sáng một bên Ánh sáng chiếu sáng chủ thể từ một bên. Bất kỳ là bên phải hay bên trái. Loại ánh sáng này có khuynh hướng đổ bóng rõ ràng lên chủ thể, tạo sự tương phản mạnh mẽ giữa vùng sáng và vùng tối. Loại này thích hợp nhất với ý đồ tạo chiều sâu cho ảnh bằng cách thêm bóng đổ vào chủ thể. Ánh sáng xiên ngang có độ tương phản cao, người chụp khó xử lý hơn thuận sáng, phù hợp với thời điểm mặt trời bình minh hoặc hoàng hôn, ảnh ấn tượng hơn. Ánh sáng xiên một bên luôn làm nổi bật hình dạng vật thể và thể hiện chiều sâu chủ đề. Chủ thể nửa sáng nửa tối.

Ánh sáng ngược.(Back lighting)

Ánh sáng ngược là nguồn ánh sáng đi từ phía sau đối tượng, làm cho đối tượng xuất hiện như một cái bóng. Không dễ chụp ảnh ở điều kiện thiếu sáng nhưng kết quả gây ấn tượng mạnh mẽ nhất và dễ tạo cảm xúc cho người xem, nếu người chụp kiểm soát được. Tránh để ánh sáng chiếu trực tiếp vào ống kính, dễ làm bức ảnh loé sáng ngoài ý muốn. Việc tăng bù phơi sáng sẽ giúp bạn khắc phục ngược sáng dẫn đến nền sau quá sáng. Thường chụp không để mất chi tiết phần sáng, hậu kỳ để thể hiện chi tiết phần tối hoặc dùng kỹ thuật HDR, hoặc chế độ chụp HDR có sẵn trên điện thoại chụp hiệu quả trong hoàn cảnh ngược sáng. Đọc thêm Chụp ngược sáng

Trong thực tế, người chụp kết hợp sử dụng nhiều loại ánh sáng để có hiệu ứng tốt nhất khi chụp ảnh. Ánh sáng tự nhiên có thể được sử dụng để tạo ra nhiều hiệu ứng lôi cuốn, đặc biệt trong chụp ảnh chân dung. Còn ánh sáng studio cho bạn khả năng khiểm soát ánh sáng vô hạn. Dù nguồn sáng nào, bước đầu tiên bạn phải xác định nguồn sáng và hướng sáng chủ đạo cho chủ thể và toàn khung ảnh.

3. Màu sắc của ánh sáng

Năm 1666, Isaac Newton (1642-1727 ) nhà vật lý vĩ đại người Anh đã bị hấp dẫn khi ông quan sát hiện tượng các tia mặt trời chiếu xuyền qua một lăng kính.

Ánh sáng và màu sắc không chỉ vẽ lên hình khối trong ảnh mà còn tạo ra hình tượng và nội dung bức ảnh, trong đó màu sắc được tạo ra từ ánh sáng và chịu tác động mạnh mẽ từ nguồn sáng. Độ lạnh hay ấm (ngả vàng hay ngả xanh)của ánh sáng được đo theo thang Kelvin(K)

Mặc dù máy ảnh giờ đây đã cân bằng trắng(auto white balance) khá tốt, nhưng dù sao vẫn chỉ là cái máy. Việc biết được nhiệt độ màu trong nhiếp ảnh vô cùng quan trọng khi ta có thể áp dụng vào ý đồ nghệ thuật hoặc đơn giản tránh những trường hợp không ý muốn.

Ví dụ: Khi chụp với ánh sáng trong nhà, nhiệt độ màu của bóng đèn trong phòng sẽ ảnh hưởng cực kỳ lớn trong nhiếp ảnh chân dung khi tác động trực tiếp vào da của người mẫu. Ánh sáng bình thường của bóng đèn trắng là 5500K, nếu vượt quá thì ánh sáng sẽ ngả sang màu xanh và nếu nhỏ hơn 4800K thì ánh sáng sẽ ngả vàng.

Tham khảo bảng nhiệt độ màu với một số nguồn sáng thường gặp khác nhau:

• 1000K Ánh nến, đèn dầu.
• 2000K Rạng đông (sớm hơn Bình minh), đèn Wolfram.
• 2500K Bóng đèn sợi đốt.
• 3000K Ánh đèn trong phòng rửa ảnh.
• 4000K Đèn huỳnh quang.
• 5000K Ánh sáng ban ngày, đèn flash điện tử.
• 5500K Trời trong, mặt trời trên đỉnh đầu.
• 6000K Ánh nắng trong điều kiện không mây.
• 7000K Ánh nắng trong tình trạng trời mây.
• 8000K Trời nhiều mây.
• 9000K Bóng mát 0vào ngày trời trong.
• 10,000K Trời nhiều mây đen, chuyển mưa.
• 11,000K Trời xanh không có mặt trời.
• 20,000K Xế chiều, mặt trời khuất sau núi trong ngày đẹp trời.

Với một số dòng máy ảnh có thể chỉnh nhiệt độ K. Ta có thể làm như sau:

• Cân bằng trắng với máy ảnh Nikon D7100.
• Hướng dẫn sử dụng cân bằng trắng trên Canon 70D.

Ánh sáng quyết định sự thành bại của một bức ảnh.

Hãy nhớ 5 thuộc tính của ánh sáng

• Cường độ ánh sáng mạnh hay nhẹ.
• Chất lượng ánh sáng: Ánh sáng lớn cho ảnh mềm mại. ánh sáng nhỏ cho đổ bóng shadow rõ ràng.
• Hướng sáng: Tái tạo 3D.
• Tương phản:
• Màu sắc của ánh sáng.

  Trích nguồn

• Ánh Sáng Ảnh Hưởng Thế Nào Đến Nhiếp Ảnh.
• Kỹ thuật cân bằng trắng WB để làm chủ tông màu-vuanhiepanh.com.
• Ánh sáng trong nhiếp ảnh: Nguồn sáng & Hướng sáng - tinhte.vn.