85mm: Từ Người Bạn Đường Tin Cậy Đến Nàng Thơ Đỏng Đảnh

    Người viết: Tuấn Anh (Anh Hàng Xóm Visual )

    Thiết bị: Canon R8 & Sigma 85mm f/1.4 EX DG HSM

    Hồi ức: Canon 85mm f/1.8 USM (Giai đoạn 5D2 - RP)

    1. Hồi ức về Canon 85mm f/1.8 USM: Sự nuối tiếc của 3 năm thanh xuân

    Trước khi đến với khẩu độ f/1.4 đầy mê hoặc, tôi đã có 3 năm “chinh chiến” cùng Canon 85mm f/1.8 USM. Từ những ngày đầu chập chững với Canon 5D Mark II, qua Canon RP và chớm nở cùng Canon R8, ống kính này như một người bạn tri kỷ: Nhẹ, Nhanh và Lành.

    • Sự tin cậy: Nó chưa bao giờ phản bội tôi. Dù trên OVF của 5D2 hay EVF của R8, nó lấy nét nhanh như một cái chớp mắt.
    • Sự linh hoạt: Nhỏ gọn, nhét vừa mọi túi áo, không cần filter cầu kỳ, cứ đưa lên là chụp.

    Nỗi nhớ: Giờ đây, khi cầm con Sigma EX nặng trịch, đôi lúc tôi thèm cái cảm giác nhẹ tênh ngày cũ, thèm sự đơn giản “chụp là nét” mà không cần lo nghĩ về viền tím hay soft focus.

    Chia tay sự an toàn, tôi đến với Sigma 85mm EX - một ống kính “vỏ nhung” cũ kỹ, mang vẻ đẹp Wabi-sabi nhưng cũng đầy tật xấu.

    Tôi đến với 85mm này cũng giống như đến với canon r8, chỉ biết là khi đến được tầm này, chất lượng ảnh sẽ rất khác, 1 món hời, đắn đo với 135mm f2 l của canon đắt hơn 2 triệu, thật đáng tiếc hôm đó ra chỗ người bán không có 135mm. Rồi lỗi lo vì tôi đã từng dùng 85mm rất khó khăn trong không gian hẹp, nay 135mm thì tính sao.

    2. Sigma 85mm f/1.4 EX DG HSM: “Cầm cương ngựa chứng” trên Canon R8

    Trải nghiệm thực tế: “Đau đầu” nhưng “Đã mắt”

    • Thử thách ND Filter: Để tận dụng khẩu f/1.4 giữa trời nắng trên Canon R8 (max shutter cơ khí thấp), tôi buộc phải dùng ND Filter. Thiếu nó, bokeh bị cắt cụt và ảnh cháy sáng. Nó không cho phép sự lười biếng như hồi dùng 85mm USM.
    • Lấy nét “mong manh”: Dù Canon R8 có Dual Pixel AF thần thánh, nhưng khi điều khiển motor HSM đời cũ, cảm giác lấy nét vẫn có độ trễ nhẹ (breathing). Nó không “bụp” ăn ngay, mà từ tốn, buộc tôi phải chậm lại.

    Vẻ đẹp của sự không hoàn hảo (The Imperfect Beauty)

    • Khác với sự sắc nét đến gai người của dòng Art hay RF đời mới, Sigma EX mang lại:
    • Chất ảnh Dreamy: Tại f/1.4, hiện tượng cầu sai (spherical aberration) tạo ra một lớp “Glow” tự nhiên làm mềm da mẫu.
    • Màu sắc hoài cổ: Lớp tráng phủ cũ cho ra tông màu ấm, hơi vàng, rất hợp với concept “Cinematic Muse” mà tôi theo đuổi.
    • Hiệu ứng quang học: Viền tím và hiện tượng “mù sương” (veiling glare) khi ngược nắng, nếu kiểm soát tốt bằng Lens Hood, lại trở thành một thủ pháp nghệ thuật chứ không còn là lỗi.

      Sigma 85mm f/1.4 vs Canon 85mm f/1.8

      Một cuộc đối đầu kinh điển trong nhiếp ảnh chân dung: Sức mạnh khẩu độ lớn của Sigma đối đầu với sự linh hoạt, kinh tế của Canon. Báo cáo này phân tích chi tiết kỹ thuật, hiệu năng thực tế và giá trị sử dụng.

      1. Thông Số & Thiết Kế

      Phần này cung cấp cái nhìn tổng quan về vật lý và cấu tạo của hai ống kính. Sự khác biệt về kích thước và trọng lượng là yếu tố quyết định đối với những nhiếp ảnh gia hay di chuyển. Canon hướng tới sự gọn nhẹ, trong khi Sigma chấp nhận sự cồng kềnh để đạt được khẩu độ f/1.4.

      Sigma 85mm f/1.4 EX DG HSM

      CAO CẤP
      • Khẩu độ tối đa: f/1.4
      • Filter: 77mm
      • Động cơ lấy nét: HSM (Hyper Sonic)
      • Vỏ ngoài: Nhựa phủ nhung (EX finish)
      "Đầm tay, chuyên nghiệp nhưng lớp vỏ nhung dễ bong tróc theo thời gian."

      Canon EF 85mm f/1.8 USM

      PHỔ THÔNG
      • Khẩu độ tối đa: f/1.8
      • Filter: 58mm
      • Động cơ lấy nét: USM (Ultrasonic)
      • Vỏ ngoài: Nhựa cứng tổng hợp
      "Nhỏ gọn, nhẹ nhàng, bền bỉ và tốc độ lấy nét cực nhanh."

      So Sánh Trọng Lượng & Kích Thước

      Sigma nặng hơn gần gấp đôi so với Canon, yêu cầu cầm máy chắc tay hơn để tránh rung.

      2. Hiệu Năng: Độ Nét & Lấy Nét

      Phân tích chi tiết về độ nét tại các khẩu độ khác nhau và tốc độ lấy nét tự động. Dữ liệu dưới đây mô phỏng lại các bài kiểm tra thực tế, cho thấy điểm mạnh yếu của từng ống kính trong môi trường studio và đời thường.

      Biểu Đồ Độ Nét (Mô phỏng MTF)

      Đang hiển thị độ nét tại tâm ảnh. Cả hai đều rất nét từ f/2.8 trở đi.

      Tốc Độ Auto Focus (AF)

      Canon USM Rất Nhanh

      Cơ chế lấy nét trong, cực nhanh và êm.

      Sigma HSM Khá

      Chậm hơn Canon một chút, đôi khi gặp lỗi front/back focus.

      Lưu ý quan trọng về Sigma

      Dòng Sigma EX đời cũ thường gặp vấn đề focus không chuẩn (front/back focus) trên một số body máy ảnh, có thể cần cân chỉnh lại (micro-adjustment) để đạt độ nét tối đa tại f/1.4.

      3. Chất Lượng Hình Ảnh & Thẩm Mỹ

      Ngoài độ nét, "cảm xúc" của bức ảnh được quyết định bởi khả năng xóa phông (Bokeh) và việc kiểm soát các lỗi quang học như Viền tím (Chromatic Aberration). Đây là nơi khẩu độ f/1.4 của Sigma tỏa sáng.

      Bokeh (Xóa phông)

      Sigma thắng: Với 9 lá khẩu và f/1.4, bokeh của Sigma tròn, mịn màng và creamy hơn ("Creamy Bokeh").
      Canon: Có 8 lá khẩu, bokeh hơi gắt hơn và các đốm sáng có hình bát giác khi khép khẩu.

      Viền Tím (Chromatic Aberration)

      Sigma thắng: Kiểm soát viền tím tốt hơn hẳn, kể cả ở f/1.4.
      Canon: Bị viền tím rất nặng (purple fringing) tại f/1.8, đặc biệt ở các vùng tương phản cao. Cần hậu kỳ để xử lý.

      Màu Sắc & Tương Phản

      Sigma thường cho tông màu ấm hơn một chút. Canon cho màu da (skintone) trung tính, hồng hào đặc trưng. Cả hai đều có độ tương phản tốt khi khép khẩu xuống f/2.8.

      4. Kết Luận & Lựa Chọn

      Không có ống kính nào hoàn hảo, chỉ có ống kính phù hợp nhất với nhu cầu và túi tiền của bạn. Hãy sử dụng công cụ hỗ trợ dưới đây để tìm ra câu trả lời cho chính mình.

      Bạn ưu tiên điều gì?

      Gợi ý dành cho bạn

      Hãy chọn tiêu chí...

      Chọn các ô bên trái để xem ống kính nào phù hợp với phong cách chụp của bạn.

      Sigma 85mm f/1.4 EX

      Ưu điểm:
      • Khẩu độ lớn f/1.4 thu sáng tốt hơn.
      • Bokeh đẹp, mịn và tròn hơn.
      • Độ nét tâm cực tốt ngay cả khi mở lớn.
      • Ít viền tím hơn Canon.
      Nhược điểm:
      • Nặng và to (Filter 77mm).
      • Giá thành cao hơn.
      • Lớp vỏ nhựa nhung dễ bong tróc (cũ).
      • Rủi ro focus không chuẩn (cần test kỹ).

      Canon 85mm f/1.8 USM

      Ưu điểm:
      • Giá rất rẻ, hiệu năng trên giá thành (P/P) tuyệt vời.
      • Lấy nét siêu nhanh và chính xác (USM).
      • Nhỏ gọn, nhẹ nhàng, dễ mang vác.
      • Độ nét tâm rất tốt.
      Nhược điểm:
      • Viền tím nặng tại f/1.8.
      • Bokeh không mịn bằng Sigma (gắt hơn).
      • Cảm giác cầm nắm kém sang trọng hơn.

    3. Tổng kết kinh nghiệm xương máu

    Để biến Sigma 85mm EX thành vũ khí hạng nặng trên Canon R8:

    Luôn mang Lens Hood: Trị bệnh mù sương, tăng độ tương phản.

    Đầu tư Variable ND xịn: Để chụp khẩu lớn f/1.4 ban ngày mà không cháy ảnh.

    Chấp nhận sự chậm rãi: Đừng mong nó nhanh như USM. Hãy dùng nó để chụp những khoảnh khắc tĩnh, sâu lắng.

    Tận dụng chế độ Crop 1.6x: Biến nó thành tiêu cự ~135mm f/1.4 để thay thế ống kính tele khi cần thiết.

    ×
    ✨ Có thể em đã bỏ lỡ

    ...

    Đọc ngay